تبليغاتX
سپیده

سلام به وبلاگ سپیده خوش آمدید                                                                                                                                                          در انتظار نظرات سبز شما هستم

 

                  گزارشی پیرامون مدیریت بودجه های فرهنگی کشور

 

 

               مشکل  کمبود بودجه نیست!

 

 

 

 

 

به کوشش مهدی عجم

 

در ادامه بحث چالش های فرهنگی نظام در دهه سوم در این شماره کندوکاوی را ذیل بحث بودجه فرهنگی در کشور خواهیم داشت براساس نظام بودجه ریزی در ایران و طبق آمارهای منتشر شده بودجه ای   معادل 600 میلیارد تومان مستقیما به نهدها و سازمانهی فرهنگی از محل سرانه برنامهای اختصاص می یابد

متاسفانه در کشور همگان اعم از دولتمردان متولی فرهنگ و هنر گرفته نا نمایندگان مجلس و... دغدغه کلیشه ای کمبود بودجه های  فرهنگی را طرح و مدعای افزایش بودجه را برای رشد و بالندگی را می نمایند اما تامل و واکاوی این ماجرا مشخص می کند که مشکل دستگاههای فرهنگی ما بیشتر از آنکه کمبود بودجه باشد مدیریت بودجه و چگونگی هزینه کرد آن است متاسفانه هیچ متولی مشخصی برای بررسی دقیق بیلان کاری نهادهای فرهنگی و تطابق عمکردی آنها با بودجه های تخصیصی وجود ندارد

و شاهدیم که میلیاردها تومان از کیسه بیت المال صرف طرح و برنامه هایی می شوند که کمترین تاثیرات مثبت را بروی مخاطبین خویش بر جای نمی گذارند و از طرف دیگر اصحاب راستین فرهنگ و هنر انقلاب باید در حسرت انتشار و عرضه گسترده و فراگیر آثارشان بمانند!!

به دیدگاه نگارنده مشکل اصلی مدیریت فرهنگی در ایران ضعف شدید در مصرف بهینه و اثر گذار بودجه های کلانی است که در اختیارشان قرار می گیرد و تا این مهم اصلاح نشده و بودجه های فراوانی که هرچند باید روز بروز اضافه گردند در مسیر اصلی خویش قرار نگیرد این قافله به سامان نخواهد رسید

معضل بزرگ

بزرگ‌ترين معضل بودجه‌بندي و تقسيم‌بندي در زمينه بودجه فرهنگي، تفهيم نشدن کامل موارد درخواستي بودجه توسط متوليان امر براي مسوولان سازمان مديريت و برنامه‌ريزي کشور است.

به‌گزارش ايسنا يارمند - مدير کل فرهنگ و هنر و تربيت ملي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي - ، با بيان اين مطلب می افزاید: کشور ما کشور اولويت‌هاي اول است و در اغلب مواقع متاسفانه به اولويت‌هاي بعدي آن‌چنان که در شأن آن‌هاست، بها داده نمي‌شود. حوزه فرهنگ هم در بودجه‌بندي جزو همين اولويت‌هاي چندمي به حساب مي‌آيد و بر همين اساس هميشه در رابطه با بودجه فرهنگي مشکلاتي وجود داشته است.

وي درباره چگونگي بودجه‌بندي ارگان‌هاي مختلف کشور و عکس‌العمل مسوولان فرهنگي در اين زمينه ابراز می دارد: در زمان تخصيص و تنظيم بودجه از تمامي دستگاه‌ها، مسوولي حضور دارد که تمام مسائل را به‌طور کلي و مفيد تشريح مي‌کند، اما از ارگان‌هاي فرهنگي اگر نماينده‌اي هم حضور داشته باشد، نمي‌تواند موارد درخواستي بودجه را به خوبي تشريح کند و به همين دليل برخي موارد کسري بودجه در اين حوزه به وقوع مي‌پيوندد.

يارمند در رابطه با وضعيت فرهنگي در کشور ما و عواقب برخي غفلت‌ها نسبت به اين حوزه اعلام می کند: بسيار واضح است که اگر طي همين چند سال آينده به بحث فرهنگي کشور توجهي خاص نشود، حقيقتا کار از کار گذشته است؛ زيرا فرهنگ مقوله‌اي است که همان‌گونه که به آرامي به وجود مي‌آيد، به همان اندازه يا حتا آرام‌تر و آهسته‌تر از بين مي‌رود و پس از نابودي قسمتي از آن تازه متوجه کمبود مي‌شوند.

او درباره افزايش بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و متعاقب آن بودجه سرانه کتابخانه‌هاي کشور اذعان می دارد: بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعم از ملي و استاني در سال جاري با افزايش ‌‌٥/١٣درصدي مواجه بوده است که البته اين افزايش بودجه در اکثر دستگاه‌ها محسوس بود و با اين تفاسير اگر در کل کشور هزارو‌٧٠٠ کتابخانه دولتي وجود داشته باشد، بودجه سرانه هر کتابخانه چيزي در حدود ‌‌١٠ ميليون تومان مي‌شود.

وي در مقايسه اجمالي بودجه فرهنگي کشور با چند بودجه اختصاصي ديگر يادآور می شود: در حال حاضر بودجه سالانه فرهنگي کشور ‌‌٦٠٠ ميليارد تومان است که در مقايسه، بودجه بازنشستگان ‌‌٥٠برابر، بودجه ايثارگران سه‌برابر، يارانه بنزين ‌‌٣٠برابر و بودجه اختصاصي به مبارزه با مواد مخدر معادل اين مبلغ است.

يارمند همچنين متذكر می شود: عرصه کتاب و کتابخانه‌ها به عنوان مهم‌ترين عرصه در اصول پيشبرد اهداف توسعه کشور است

سهم بودجه فرهنگی و چشم انداز

جواد آرين منش نماينده مردم مشهدمعتقد است : بودجه فرهنگ و هنر از لايحه 85 فقط 63/4 درصد است كه اين سهم نمي تواند ما را به اهداف برنامه چهارم برساند.

جواد آرين منش نماينده بخش فرهنگ و هنر در كميسيون تلفيق بودجه در خصوص شرايط بودجه فرهنگي كشور می گوید: اگر چه بودجه فرهنگي كشور طي سالهاي اخير از رشد نسبي برخوردار بوده است اما بطور كلي سهم بودجه فرهنگي از بودجه عمومي دولت به هيچ وجه متناسب با اهداف چشم انداز 20 ساله جهموري اسلامي ايران نيست.

وي می افزاید: سياست هاي كلي برنامه چهارم توسعه نيز با اين سهم قابل تحقق نيست.

عضو كميسيون فرهنگي تصريح می کند: زيرا قرار است يك جامعه الگو و نوين مبتني بر فرهنگ ايراني و اسلامي را به جهان ارائه كنيم كه متكي بر اصول اخلاقي و ارزشهاي اسلامي ، ملي، انقلابي ، مردم سالاري ديني و عدالت اجتماعي و همچنين برخوردار از جواناني فعال،مسئوليت پذير، ايثارگر و مومن باشد.

آرين منش با تاكيد بر اينكه دستگاه هاي فرهنگي بايد بر اساس سياست هاي كلي فرهنگي برنامه چهارم توسعه اهتمام ويژه اي در زمينه گسترش بصيرت ديني، مقابله با تهاجم فرهنگي، استوار كردن ارزشهاي انقلاب اسلامي در انديشه و عمل، تقويت فضايل اخلاقي وسالم سازي فضاي فرهنگي مبذول نمايندمی گوید: اگر چه تا كنون دستگاه هاي فرهنگي ارز اعتبارات تخصيص يافته بهره وري مطلوبي نداشتند ولي محدوديت  كمبود اعتبارات مزيد بر علت شده و آنان را از دستيابي به اهداف و پاسخگويي به انتظارات و مطالبات مردم باز داشته است.
وي در مورد سهم بودجه فرهنگي در لايحه سال 85 می گوید:سهم بودجه بخش فرهنگ و هنر از بودجه عمومي دولت تنها 63/4 در صد است كه اين سهم نمي تواند مارابه اهداف برنامه برساند.

وي می افزاید : بودجه هزينه اي بخش فرهنگ در سال 85 معادل 9300 ميليارد ريال و بودجه عمراني 7900 ميليارد ريال است كه سهم بودجه جاري 7/3 درصد و سهم بودجه عمراني 6/6 درصد از بودجه عمومي است.

اگر بودجه جاري و عمراني استانهاي كشور را به اين ارقام اضافه كنيم جمعا 18540ميليارد ريال خواهد بود كه از اين مبلغ 34 درصد را بودجه جاري و 76 در صد را بودجه عمراني تشكيل مي دهد.

عضو كميسيون تلفيق بودجه همچنین می گوید: در ميان سازمانها و دستگاههاي فرهنگي بالاترين ميزان رشد اعتبارات را سازمان ملي جوانان، مركز امور زنان و خانواده، حوزه هنري سازمان تبليغات، مر كز خدمات حوزه هاي علميه و مجمع تقويت مذاهب داشته است كه رشد اعتبارات اين دستگاهها بيش از 70 درصد بوده و كمترين رشد اعتبارات مربوط به سازمانهايي چون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، خبر گزاري جمهوري اسلامي و اوقاف و خيريه است كه رشد اعتبارات آنان كمتر از 25 درصد بوده است.

وي در خصوص تعليمات كميسيون تلفيق و كاهش سقف درآمد هاي ناشي از فروش نفت و تاثيرات آن بر بودجه فرهنگي ابراز اميدواري می کند كه كاهش سقف اعتبارات نفتي تاثيري بر بخش فرهنگ وهنر نداشته باشد زيرا كاهش اين اعتبارات مختصر، به معناي تعطيلي فعاليت هاي فرهنگي و هنري در كشوراست

همانگونه که ملاحظه نمودید عمده شکوایه از کمبود بودجه فرهنگی برای تحقق اهداف فرهنگی است در حالیکه از هزینه کرد بودجه موجود و مدیریت بودجه فعلی سخنی در میان نیست

یک درصد افزایش!!

 یک عضو دیگر كميسيون فرهنگي مجلس در ارزيابي از بودجه بخش‌هاي فرهنگي معتقد است: در لايحه بودجه 86 بر اساس برآوردهايي كه كميسيون فرهنگي تا به حال داشته و پيشنهاداتي كه از بخش‌هاي مختلف در ارتباط با كم يا زياد كردن وضعيت بودجه داشتيم در مجموع بودجه 5 درصدي را براي بخش فرهنگ ديده‌اند كه در مقايسه با بودجه سال گذشته يك درصد افزايش دارد، اما همان‌طور كه پيش‌بيني مي‌شد تا رسيدن به حد مطلوب فاصله قابل توجهي وجود دارد و قطعا اين به نفع مباحث فرهنگي كه تاثيرگذاري آن درازمدت و غيرمحسوس است، نخواهد بود.

 

كاهش بودجه يكي دو درصدي وزارت ارشاد
به گفته وي، در وزارت ارشاد وضعيت قابل قبول نيست. در واقع در اين بخش نه تنها رشدي را شاهد نيستيم، بلكه با كاهش يكي دو درصدي هم مواجه‌ايم كه به دنبال اين هستيم كه بتوانيم مصوباتي را در اين زمينه داشته باشيم تا بتوان در اين بخش كه فعاليت اصلي آن مسائل هنري، ديني و موضوعات ديگري است، براي آن در قانون بودجه رشدي قائل باشيم.
رشد يك ميليارد توماني بودجه سينماي ملي
 خادم نماينده تهران در ادامه گفت‌وگو با ايسنا می گوید: در جهت حمايت و گسترش سينماي چيزي حدود يك ميليارد تومان افزايش بودجه، يعني حدود 21 ميليارد را شاهديم و در هنرهاي نمايشي و تئاتر هم رشد 2/1 ميليارد توماني را در بودجه هنرهاي نمايشي داريم.
به گفته اين عضو كميسيون فرهنگي مجلس، اين بودجه در سال قبل بيش از 7 ميليارد بود كه در لايحه بودجه 86، به 5/8 ميليارد تومان رسيده است، اما متأسفانه در بخش موسيقي يك افت 700 ميليون توماني را در بودجه آن شاهديم كه به نوعي بايستي بتوانيم اين وضعيت را در قانون بودجه تصحيح كنيم.
وي به بودجه بخش هنري نيز اشاره كرده و می گوید: در اين حوزه در مجموع يك درصد رشد بودجه را شاهديم.
بودجه 400 ميليارد توماني
خادم در ادامه می گوید: چيز ديگري هم كه در كميسيون فرهنگي مصوب كرديم كه اگر اتفاق بيفتد و بتوانيم تصميم نهايي آن را بگيريم، اتفاق بسيار خوبي براي بخش فرهنگ خواهد افتاد اين است كه در شوراي برنامه‌ريزي استان مصوب كرديم كه 10 درصد از بودجه‌ حدود 400 ميليارد توماني براي فعاليت‌هاي عمراني در بخش‌هاي مختلف فرهنگي به خصوص ساخت سالن‌هاي نمايشي و سينمايي و مواردي مثل اين تخصيص داده شود.
حذف بودجه كميته ايجاد و ساماندهي فعاليت‌هاي فرهنگي، ديني و قرآني
نماينده تهران می افزاید: سال قبل ما كميته‌اي را براي ايجاد و ساماندهي فعاليت‌هاي فرهنگي، ديني و قرآني و جلوگيري از هدر رفتن و سوءاستفاده‌هاي خاص در درون بودجه‌هايي كه در اين زمينه در بخش و سازمان‌هاي مختلف وجود دارد، تصويب كرده بوديم كه امسال حذف شده و امسال مجددا در كميسيون مصوب كرديم تا اين كميته بتواند به ساماندهي اين بودجه‌ها بپردازد و قدم قابل توجهي را در اين رابطه بردارد.

بودجه فعاليت‌هاي قرآني بسيار كم است
مخبر كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي می گوید: بودجه‌اي كه در حال حاضر براي فعاليت‌هاي قرآني در نظر گرفته شده است نسبت به فعاليتي كه انجام مي‌شود، بسيار كم است.
حسن رمضانيان‌پور در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، تصريح می کند: آن‌چه كه هم‌اكنون، از طريق وزارت ارشاد عمل مي‌شود، شايد رقمي دوبرابر اين باشد، ولي به نظر من جا دارد اين رقم تا ده‌ها برابر افزايش پيدا كند.
وي درباره بودجه اختصاص يافته به بخش فرهنگي ابراز می دارد: بودجه‌اي كه براي اين امر در نظر گرفته شده، چيزي حدود 300 ميليون تومان است، كه در كنار فعاليت‌هايي كه در ديگر بخش‌ها و زمينه‌ها قرار مي‌گيرد، نشان مي‌دهد كه چقدر ناچيز است.
وي می گوید: آن‌چه كه ما در نمايشگاه قرآن ديديم، فقط گوشه‌اي از ابتكارات و خلاقيت‌ها در اين زمينه است كه كار بيشتري را طلب مي‌كند. به خصوص كه كشور ما در ميان ساير كشورهاي اسلامي به مهد قرآن معروف است.
مخبر كميسيون برنامه و بودجه مجلس شوراي اسلامي با اشاره به اين‌كه كشور ما در حوزه فعاليت‌هاي قرآني در بين كشورهاي اسلامي جايگاه بالايي دارد، می افزاید: در اين باره هرقدر اعتبار و بودجه صرف كنيم، كم است. به خصوص جوان‌ها و استعدادهايي كه در ايران وجود دارد، مي‌توانند آن‌چه را كه تا به حال از قرآن كشف نشده است را استخراج كنند و لازمه اين‌ها تامين اعتبارات است.
رمضانيان‌پور می گوید: اگر بودجه فرهنگي كشورمان را با ساير كشورهايي كه در كار فرهنگي آن‌چنان فعاليت ندارند، مقايسه كنيم شايد به يك دهم درصد برسد. در حالي كه ما به مراتب نياز بيشتري به فعاليت‌هاي فرهنگي داريم. با تغيير و تحولاتي كه در كشور رخ داده در همه زمينه‌ها كمبود بودجه وجود دارد.
وي اظهارمی دارد: اين كمبودها به دليل درآمدهاي محدود است، زمينه‌هاي هزينه‌ها اعم از جاري و عمراني نيز بسيار متنوع است، از اين رو امكان آن نيست كه بودجه كافي را آن‌طور كه دلمان مي‌خواهد در نظر بگيريم.
نماينده مردم شهرضا در مجلس شوراي اسلامي تاكيد می کند: بايد به فرهنگ به عنوان يك كار زيربنايي و اساسي نگاه كنيم و متوجه باشيم كه با رشد فرهنگ، بهداشت، آموزش و پرورش و غيره را نيز مي‌توانيم تحت تاثير قرار دهيم.

 

+ نوشته شده  سه شنبه دوازدهم تیر 1386ساعت 11:39  توسط mahdi  |