|
گزارشی پیرامون مدیریت بودجه های فرهنگی کشور
مشکل کمبود بودجه نیست!
به کوشش مهدی عجم در ادامه بحث چالش های فرهنگی نظام در دهه سوم در این شماره کندوکاوی را ذیل بحث بودجه فرهنگی در کشور خواهیم داشت براساس نظام بودجه ریزی در ایران و طبق آمارهای منتشر شده بودجه ای معادل 600 میلیارد تومان مستقیما به نهدها و سازمانهی فرهنگی از محل سرانه برنامهای اختصاص می یابد متاسفانه در کشور همگان اعم از دولتمردان متولی فرهنگ و هنر گرفته نا نمایندگان مجلس و... دغدغه کلیشه ای کمبود بودجه های فرهنگی را طرح و مدعای افزایش بودجه را برای رشد و بالندگی را می نمایند اما تامل و واکاوی این ماجرا مشخص می کند که مشکل دستگاههای فرهنگی ما بیشتر از آنکه کمبود بودجه باشد مدیریت بودجه و چگونگی هزینه کرد آن است متاسفانه هیچ متولی مشخصی برای بررسی دقیق بیلان کاری نهادهای فرهنگی و تطابق عمکردی آنها با بودجه های تخصیصی وجود ندارد و شاهدیم که میلیاردها تومان از کیسه بیت المال صرف طرح و برنامه هایی می شوند که کمترین تاثیرات مثبت را بروی مخاطبین خویش بر جای نمی گذارند و از طرف دیگر اصحاب راستین فرهنگ و هنر انقلاب باید در حسرت انتشار و عرضه گسترده و فراگیر آثارشان بمانند!! به دیدگاه نگارنده مشکل اصلی مدیریت فرهنگی در ایران ضعف شدید در مصرف بهینه و اثر گذار بودجه های کلانی است که در اختیارشان قرار می گیرد و تا این مهم اصلاح نشده و بودجه های فراوانی که هرچند باید روز بروز اضافه گردند در مسیر اصلی خویش قرار نگیرد این قافله به سامان نخواهد رسید معضل بزرگ بزرگترين معضل بودجهبندي و تقسيمبندي در زمينه بودجه فرهنگي، تفهيم نشدن کامل موارد درخواستي بودجه توسط متوليان امر براي مسوولان سازمان مديريت و برنامهريزي کشور است. بهگزارش ايسنا يارمند - مدير کل فرهنگ و هنر و تربيت ملي سازمان مديريت و برنامهريزي - ، با بيان اين مطلب می افزاید: کشور ما کشور اولويتهاي اول است و در اغلب مواقع متاسفانه به اولويتهاي بعدي آنچنان که در شأن آنهاست، بها داده نميشود. حوزه فرهنگ هم در بودجهبندي جزو همين اولويتهاي چندمي به حساب ميآيد و بر همين اساس هميشه در رابطه با بودجه فرهنگي مشکلاتي وجود داشته است. وي درباره چگونگي بودجهبندي ارگانهاي مختلف کشور و عکسالعمل مسوولان فرهنگي در اين زمينه ابراز می دارد: در زمان تخصيص و تنظيم بودجه از تمامي دستگاهها، مسوولي حضور دارد که تمام مسائل را بهطور کلي و مفيد تشريح ميکند، اما از ارگانهاي فرهنگي اگر نمايندهاي هم حضور داشته باشد، نميتواند موارد درخواستي بودجه را به خوبي تشريح کند و به همين دليل برخي موارد کسري بودجه در اين حوزه به وقوع ميپيوندد. يارمند در رابطه با وضعيت فرهنگي در کشور ما و عواقب برخي غفلتها نسبت به اين حوزه اعلام می کند: بسيار واضح است که اگر طي همين چند سال آينده به بحث فرهنگي کشور توجهي خاص نشود، حقيقتا کار از کار گذشته است؛ زيرا فرهنگ مقولهاي است که همانگونه که به آرامي به وجود ميآيد، به همان اندازه يا حتا آرامتر و آهستهتر از بين ميرود و پس از نابودي قسمتي از آن تازه متوجه کمبود ميشوند. او درباره افزايش بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و متعاقب آن بودجه سرانه کتابخانههاي کشور اذعان می دارد: بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي اعم از ملي و استاني در سال جاري با افزايش ٥/١٣درصدي مواجه بوده است که البته اين افزايش بودجه در اکثر دستگاهها محسوس بود و با اين تفاسير اگر در کل کشور هزارو٧٠٠ کتابخانه دولتي وجود داشته باشد، بودجه سرانه هر کتابخانه چيزي در حدود ١٠ ميليون تومان ميشود. وي در مقايسه اجمالي بودجه فرهنگي کشور با چند بودجه اختصاصي ديگر يادآور می شود: در حال حاضر بودجه سالانه فرهنگي کشور ٦٠٠ ميليارد تومان است که در مقايسه، بودجه بازنشستگان ٥٠برابر، بودجه ايثارگران سهبرابر، يارانه بنزين ٣٠برابر و بودجه اختصاصي به مبارزه با مواد مخدر معادل اين مبلغ است. يارمند همچنين متذكر می شود: عرصه کتاب و کتابخانهها به عنوان مهمترين عرصه در اصول پيشبرد اهداف توسعه کشور است سهم بودجه فرهنگی و چشم انداز جواد آرين منش نماينده مردم مشهدمعتقد است : بودجه فرهنگ و هنر از لايحه 85 فقط 63/4 درصد است كه اين سهم نمي تواند ما را به اهداف برنامه چهارم برساند. جواد آرين منش نماينده بخش فرهنگ و هنر در كميسيون تلفيق بودجه در خصوص شرايط بودجه فرهنگي كشور می گوید: اگر چه بودجه فرهنگي كشور طي سالهاي اخير از رشد نسبي برخوردار بوده است اما بطور كلي سهم بودجه فرهنگي از بودجه عمومي دولت به هيچ وجه متناسب با اهداف چشم انداز 20 ساله جهموري اسلامي ايران نيست. وي می افزاید: سياست هاي كلي برنامه چهارم توسعه نيز با اين سهم قابل تحقق نيست. عضو كميسيون فرهنگي تصريح می کند: زيرا قرار است يك جامعه الگو و نوين مبتني بر فرهنگ ايراني و اسلامي را به جهان ارائه كنيم كه متكي بر اصول اخلاقي و ارزشهاي اسلامي ، ملي، انقلابي ، مردم سالاري ديني و عدالت اجتماعي و همچنين برخوردار از جواناني فعال،مسئوليت پذير، ايثارگر و مومن باشد. آرين منش با تاكيد بر اينكه دستگاه هاي فرهنگي بايد بر اساس سياست هاي كلي فرهنگي برنامه چهارم توسعه اهتمام ويژه اي در زمينه گسترش بصيرت ديني، مقابله با تهاجم فرهنگي، استوار كردن ارزشهاي انقلاب اسلامي در انديشه و عمل، تقويت فضايل اخلاقي وسالم سازي فضاي فرهنگي مبذول نمايندمی گوید: اگر چه تا كنون دستگاه هاي فرهنگي ارز اعتبارات تخصيص يافته بهره وري مطلوبي نداشتند ولي محدوديت كمبود اعتبارات مزيد بر علت شده و آنان را از دستيابي به اهداف و پاسخگويي به انتظارات و مطالبات مردم باز داشته است. وي می افزاید : بودجه هزينه اي بخش فرهنگ در سال 85 معادل 9300 ميليارد ريال و بودجه عمراني 7900 ميليارد ريال است كه سهم بودجه جاري 7/3 درصد و سهم بودجه عمراني 6/6 درصد از بودجه عمومي است. اگر بودجه جاري و عمراني استانهاي كشور را به اين ارقام اضافه كنيم جمعا 18540ميليارد ريال خواهد بود كه از اين مبلغ 34 درصد را بودجه جاري و 76 در صد را بودجه عمراني تشكيل مي دهد. عضو كميسيون تلفيق بودجه همچنین می گوید: در ميان سازمانها و دستگاههاي فرهنگي بالاترين ميزان رشد اعتبارات را سازمان ملي جوانان، مركز امور زنان و خانواده، حوزه هنري سازمان تبليغات، مر كز خدمات حوزه هاي علميه و مجمع تقويت مذاهب داشته است كه رشد اعتبارات اين دستگاهها بيش از 70 درصد بوده و كمترين رشد اعتبارات مربوط به سازمانهايي چون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، خبر گزاري جمهوري اسلامي و اوقاف و خيريه است كه رشد اعتبارات آنان كمتر از 25 درصد بوده است. وي در خصوص تعليمات كميسيون تلفيق و كاهش سقف درآمد هاي ناشي از فروش نفت و تاثيرات آن بر بودجه فرهنگي ابراز اميدواري می کند كه كاهش سقف اعتبارات نفتي تاثيري بر بخش فرهنگ وهنر نداشته باشد زيرا كاهش اين اعتبارات مختصر، به معناي تعطيلي فعاليت هاي فرهنگي و هنري در كشوراست همانگونه که ملاحظه نمودید عمده شکوایه از کمبود بودجه فرهنگی برای تحقق اهداف فرهنگی است در حالیکه از هزینه کرد بودجه موجود و مدیریت بودجه فعلی سخنی در میان نیست یک درصد افزایش!! یک عضو دیگر كميسيون فرهنگي مجلس در ارزيابي از بودجه بخشهاي فرهنگي معتقد است: در لايحه بودجه 86 بر اساس برآوردهايي كه كميسيون فرهنگي تا به حال داشته و پيشنهاداتي كه از بخشهاي مختلف در ارتباط با كم يا زياد كردن وضعيت بودجه داشتيم در مجموع بودجه 5 درصدي را براي بخش فرهنگ ديدهاند كه در مقايسه با بودجه سال گذشته يك درصد افزايش دارد، اما همانطور كه پيشبيني ميشد تا رسيدن به حد مطلوب فاصله قابل توجهي وجود دارد و قطعا اين به نفع مباحث فرهنگي كه تاثيرگذاري آن درازمدت و غيرمحسوس است، نخواهد بود.
كاهش بودجه يكي دو درصدي وزارت ارشاد بودجه فعاليتهاي قرآني بسيار كم است
+ نوشته شده سه شنبه دوازدهم تیر 1386ساعت 11:39  توسط mahdi
|
|
|