پو پوشش زنان و لزوم توجه راهبردي
سپیده معتمدی فر
مسأله لباس و پوشش از ديرباز مسأله مهمي براي بشر بوده است. لباس نقشهاي متنوعي را در حيات انسان ايفا ميكند؛ مخافظت از سرما و گرما، پوشش اندام و جوارح و از همه مهمتر لباس امروزه به عنوان آيينه تمام نماي فرهنگ و شخصيت مطرح است چه اينكه سطح فكر و خرد انسان را نيز ميتوان از نوع و سبك پوشش او تشخيص داد.
چندي است كه در جامعه ما بحث پوشش و حجاب به خصوص براي بانوان و مسأله طراحي مدها و سبكهاي بومي لباس و ترويج اين مدها با شوهاي زنده لباس از سوي برخي متوليان مانند وزارت كشور، استانداري تهران و حتي برگزاري نمايشگاه پوشش اسلامي توسط نيروي انتظامي با جديتي خاص آغاز شده و دنبال ميشود.
به ديدگاه نگارنده در مسأله مهم پوشش و لباس به خصوص بانوان و عرضه مد و مدلهاي مختلف و ترويج آن به روشهاي مختلف زنده و غير آن بايستي چند نكته محوري را به عنوان راهبرد و پايه اين بحث درنظر گرفت و آن اين كه بايد نگاه دين مبين اسلام و فقه به جنبههاي پوشش بانوان در بستر كليه اين فعاليتها مدنظر باشد.
فقه در مسأله پوشش بانوان شاخصهاي معتبري را اعلام نموده كه بسيار ميتوان از آنها بهره برد. عموم علما و مراجع معظم معتقدند پوشش بانوان نبايستي باعث جلب توجه و شهره شدن او در جمع گردد و بايد تمامي اندام و برجستگيهاي بدن زن را به طور كامل بپوشاند و زن تنها مجاز است كه وجه و كفين را آن هم بدون زينت و آرايش از پوشش معاف كند. ضروري است اين دو شاخص بايد و نبايد را در رنگ، جنس، اندازه و.. . پوشش اعمال نمود. لازم به ذكر است كه اين مسأله توسط مراجع معظم تقليد بالاتفاق پذيرفته شده است و اختلافي در اين خصوص مشاهده نميگردد.
انسان به مقتضاي فطرت خويش زيباييطلب و نوجوست و تنوع و تكثر در امر پوشش را ميپذيرد و بنا بر تأكيد روانشناسان، زنان درصد بيشتري از اين حس را در مسأله پوشش دارا بوده و اين امر در ايشان ظهور و بروز شديدتري دارد و علاقه و ميل بانوان به خريد البسه گوناگون بسيار بالاتر از مردان است و همين مسأله لزوم توجه و حركت در راستاي پاسخ دهي صحيح و سالم و منطبق بر موازين شرع و عرف را بيش از پيش جلوهگر ميسازد.
و صد البته در اين ميانه شايد به طور طبيعي وجود عدهاي سودجو و بيتوجه به اصول و بنيانهاي فرهنگي ملت مشاهده شود كه در قالب طراحي مدها و مدلهاي اسلامي در واقع گونههاي غربي لباس را به مردمان عرضه نمايند و باعث سوء استفاده از اين نياز طبيعي بانوان گردند.
حال با ذكر اين مقدمه لازم است كه بحث اصلي طرح و بررسي شود.
استانداري تهران به عنوان نخستين برگزار كننده شوي زنده لباس دولتي در اين عرصه محسوب ميگردد كه تاكنون چندين بار اين برنامه را در تهران اجرا كرده و متوليان اين برنامه هدف عمده اين برنامهها را تبليغ و ترويج مدهاي ملي و اسلامي جديد ويژه بانوان كشور اعلام نمودهاند.
مسأله مهم در اينگونه برنامهها اين است كه مدهاي عرضه شده در اين شوها به جهت استفاده زنان و دختران در عرصه عمومي و انظار همگاني طراحي و عرضه شدهاند نه مجالس صرفاٌ زنانه و منازل! و حال با توجه به اين نكته و مطالعه دقيق تصاوير منتشر شده اين مدلها در رسانهها بايستي عنوان كرد كه متأسفانه اكثريت قريب به اتفاق به گونهاي طراحي شده كه حتي خود مانكنهاي مبلغ اين لباسها عنوان كرده بودند كه حاضر به پوشش اين لباسها در جامعه نميباشند! بسياري از اين مدلها با گرتهبرداريهاي ناقص از لباسهاي عربي و حتي غربي طراحي و دوخته شده بودند و به جرأت ميتوان گفت كه برخي از آن مدلها با معيارهاي اسلامي براي پوشش زنان هماهنگ نيست. نوع دوخت و رنگهاي بهره گرفته شده در آنها به نوعي است كه استفاده از آن در انظار عمومي باعث جلب توجه فوقالعاده ديگران ميگردد و به نوعي فرد يا افراد استفاده كننده از آن در معرض نگاههاي مختلف افراد قرار ميگيرند و اين اولين نقض كننده فلسفه پوشش و حجاب براي زن است چرا كه زن در صدف حجاب كامل قرار ميگيرد تا از نگاههاي مختلف در امان باشد و فضاي عمومي جامعه نيز از تحريكات جنسي عاري شده و التذاذ بصري در آن وجود نداشته باشد. مسأله رنگ نيز از اين سو در لباس زنان در جامعه اهميت مييابد كه استفاده از رنگي مانند مشكي بنا بر گواهي روانشناسان و جامعهشناسان پايينترين سطح جذابيت و انگيزش نگاه را در طرف مقابل به همراه دارد و بنابر آموزههاي فقهي استفاده از رنگ مشكي نه تنها براي زن كراهت نداشته كه به نوعي مستحب موكد نيز ذكر شده است.
حال در اين ميانه برخي از متوليان دولتي به مسأله ترويج چادرهاي الوان و رنگي در سطوح جامعه روي آوردهاند و نسخههايي جالب توجهاي را توليد مينمايند. هنوز در خاطرمان هست حملههاي تئوريك و مختلف عدهاي از كجانديشان و معارضين با دين مبين اسلام را در طي ساليان گذشته به چادر مشكي بانوان مسلمان و عفيف جامعه اسلامي كه به نوعي عقدهگشايي بدليل قطع برخي منافع اقتصادي و اجتماعي آنان بود. چادر مشكي هماره به عنوان خار چشم عناصر غربزده و ليبرال و ضد دين اسلام مطرح بوده و به عنوان مهمترين سنگر بانوان كشورمان محسوب ميگردد.
اصلاح برخي از جنبههاي چادر مشكي مانند آستيندار نمودن آن به دليل استفاده راحت بانوان در فعاليتهاي اجتماعي و شغلي نه تنها ايرادي نداشته چه بسا باعث ترويج و تشويق دختران جوان به اين حجاب كامل ميگردد اما بايد توجه داشت سوق دادن اين لباس استراتژيك بانوان مسلمان به عرصههايي مانند عرضه رنگهاي متنوع و شاد و همچنين نقش و نگار دادن به آن همراه با برخي زينتها و پيرايههاي مصنوعي پذيرفته نيست و با توجيهاتي مانند تشويق زنان به استفاده از اين مدلها و ارضاي حس زيبايي دوستي زنان و.. . قابل رفع نيست. بايد بپذيريم كه فارغ از انگارههاي غرب مدرن در عرصه پوشش زنان بايستي تصميمگيري و عمل نماييم و با تكيه بر اصول تغييرناپذير شرع مقدس يعني همان پوشاندن كامل بدن و جذابيت ايجاد ننمودن در انظار عمومي و دقت فوقالعاده در انتخاب رنگها و روانشناسي دقيق آنها به طراحي و ترويج مدلها بپردازيم و از تبليغات سوء و برچسبهاي گوناگوني كه از سوي محافلي خاص در اين عرصه توليد ميشود نهراسيم.
بدانيم كه بانوان قشر عظيم و تأثيرگذاري بر نيمه ديگر جامعه يعني مردان محسوب ميگردند و با تقويت و جهت دهي صحيح نگرشها و رفتار اين قشر مؤثر ميتوان جامعه را به سمت صلاح و سعادت سوق داد و ثمرات شيرين اين حركت را در جامعه اسلامي مشاهده كرد.
جامعه اسلامي جامعهاي است كه در انظار عمومي عاري از هر گونه جلوهگري جنسي و تحريكات بصري است و به قول يكي از اساتيد در سطح اجتماع جنس زن و مرد به هيچ عنوان نبايد مطرح باشد. در جامعه ما برادران و خواهران ايماني خواهيم داشت و يكي از اين اصول در كنار حفظ حريمهاي شرعي در روابط اين دو جنس مسأله پوشش عاري از هرگونه عامل «جذب» است. توجه به اين نكته مهم بايستي در تمامي فعاليتها براي ترويج و عرضه مدلهاي جديد منطبق با عرف و شرع مدنظر قرار گيرد.
از ديگر سو توجه به جنبههاي اقتصادي، صنعتي و بازرگاني عرضه پوشش نيز بسيارحايز اهميت است. متأسفانه بازار پوششهاي مختلف زنان و مردان را البسه عموماً وارداتي از تركيه، كشورهاي آسياي ميانه و.. . تشكيل ميدهند كه كمتر سنخيتي با فرهنگ و تفكر مردمان ما دارند و هنگامي كه عرضه اين محصولات در بازار آن قدر فراوان شد، براي خريدار ايراني چارهاي جز استفاده از اين مدها نميماند. به هر ميزان كه طراحان و توليدكنندگان داخلي در عرضه مدلهاي نو و مناسب بكوشند اما حمايت لازم اقتصادي و بازرگاني در رقابت با محصولات خارجي از آن صورت نگيرد ره به جايي نخواهد برد.
+ نوشته شده چهارشنبه هفتم شهریور 1386ساعت 21:0 توسط mahdi
|
