| تبليغات | X |
|
به بهانه نمایشگاه و جشنواره مطبوعات مروری بر چالش های جدی مطبوعات ایران
مهدی عجم مقدمه شتاب روزافزون تغيير و تحولات در دنياي ارتباطات از يك سو و رشد ناكافي وسايل ارتباط جمعي (به ويژه مطبوعات) ، دانش، نيروي انساني متخصص و زيرساختهاي مربوط به آن در جامعهي ما از سوي ديگر، ضرورت بررسي مداوم نيازها، مسائل و مشكلات اين عرصه را مورد تاكيد قرار ميدهد مطبوعات، در ایران، تاریخی پرفراز و نشیب را طی کردهاند. نزدیک به یکصدوهفتاد سال از تولد نخستین روزنامه در ایران میگذرد؛ اما به نظر میرسد مسائل، نیازها، آسیبها و نقاط ضعف حوزه مطبوعات، همچنان دچار تکرار، تسلسل یا دور معیوب است. اگر از بیرون حوزه مطبوعات بنگریم، نگاه و برخورد با مطبوعات و روزنامهنگاران، داوریها، انتظارات و اظهارنظرها هنوز هم حاکی از نگاهی نامهربانانه، ابزاری و تبلیغاتی است؛ نگاهی که فرصت و فضای تجربهکردن روزنامهنگاری و مطبوعات آزاد، مستقل و کثرتگر را به شدت از جامعه ما گرفته است و، از این رو، روزنامهنگاران ایران، امروز هم کموبیش با همان مسائلی روبرو هستند که از سپیددم تولد مطبوعات در ایران حضور خود را به رخ کشیده است. از زاویه نگاه به درون نیز چالش هایی مانند سایه عدم حرفهایگرایی و نیز عدم تحقق و تامین آزادی، استقلال و امنیت حرفهای، فقر آموزش تخصصی، سیاستزدگی، جابهجایی سریع و گسترده نیروی انسانی و ... همچنان بر این حوزه سنگینی میکند. به این ترتیب، سیاستگذاری در حوزه مطبوعات، بدون شناخت و ارزیابی وضعیت گذشته و حال نمیتواند راه به آیندهای روشن و امیدبخش ببرد .تاکید این مقال بیشتر بر چالش هایی است که روزنامه نگاران با آن ها دست و پنجه نرم می کنند.چالش هایی که غلبه بر آن ها در برخی موارد به آگاهی و اراده خود روزنامه نگاران وابسته است و در مواردی دیگر به همراهی شهروندان و همکاری دیگر گروه های اجتماعی نیاز دارد.چالش هایی که گاه با نیروهای بیرونی است و گاه با خود وخویشتن روزنامه نگار. امنیت متزلزل. مهمترین چالش روزنامه نگاران ایرانی چالش امنیت شغلی است. روزنامه نگار ایرانی به ویژه آن گروه از روزنامه نگاران که در مطبوعات بخش خصوصی فعالیت می کنند، پیوسته در معرض از دست دادن شغل و بیکار شدن قرار دارند.این وضع از سویی به سبب عبور نا آگاهانه و یا آگاهانه برخی سیاستگذران و مدیران این دسته از مطبوعات از خطوط قرمز نظام و از جانبی به دلیل کمبود آستانه تحمل مدیران دولتی و قضایی در بر خورد با مطبوعات منتقد براحتی رخ می نمایاند و از سویی ناشی از عدم رعایت قوانین کار و عقد قرارداد انجام کار از جانب مدیران و مالکان روزنامه هاست.امری که خود معلول احساس عدم امنیت برای سرمایه گذاری در این حرفه است.به هر روش با تعطیلی و توقیف هر مطبوعه ای جمعی از روزنامه نگاران ما طعم تلخ بیکاری را خواهند چشید و حتی با مقاومت روزنامه نگار بر استقلال حرفه ای خویش در برابر صاحب امتیاز یا مدیرمسوول در خصوص پرداخت به یک سوژه خاص امنیت او براحتی به مخاطره خواهد افتاد خطر سایبر! روزنامه نگاری پدیده ای مدرن است وبی تردید عمر چندانی در تاریخ حیات فرهنگی بشر ندارد و در دوران چند صد ساله عمر تحولات عمیقی را تجربه نمده است جان مایه و. اساس روزنامه نگاری پدیده خبررسانی است .خبررسانی مقوله ای کهن وبا قدمتی دیرینه است. آن چه باعث شد تا روزنامه نگاری، پدیده ای جدید و نو قلمداد شود تحولی است که در شیوه و نحوه خبررسانی به وجود آورد.تحولی که خود در دوره های بعد دستخوش دگرگونی شد.با اختراع تلگراف، وبعد با اختراع رادیو و تلویزیون و اینک با تولد و گسترش شبکه جهانی اینترنت، نحوه خبررسانیمدل های نوینی یافته و.همین روند است که عده ای را برآن داشته تا پیش بینی کنند روزنامه نگاری لااقل در جنس کاغذی آن در حال نابودی است و فضای سیایبر و رونامه نگاری آنلاین در روزگار پرشتاب و سرعت فعلی روز بروز جای خویش را در دل و جان مردمان بیشتر باز می کند بشر راحت طلب مدرن امروزه تنها با چند کلیک در صفحه رایانه شخصی خویش در منزل و محل کار آخرین اخبار کشور و جهان را مقابل دیدگان خویش حاضر می کند. تسلطه دولتی .بحرانی که بر اثر دخالت عناصر قدرت سیاسی و اقتصادی در عرصه روزنامه نگاری پدید آمده است. و اگر وجه مشترکی در عرصه روزنامه نگاری در کشور های مختلف بتوان پیدا کرد بیشتر از این منظر است.در کشور های غربی و پیشرفته، روزنامه نگاران بیشتر نگران سلطه قدرت های اقتصادی و شرکت های سرمایه داری هستند که به رسانه روزنامه همچون سایر رسانه ها به عنوان ابزاری برای دستیابی به سود بیشتر می نگرند.روزنامه نگار ان متعهد نگرانند که انتشار خبربا هدف انتقال آگاهی و معرفت به شهروندان و به قصد تضمین حفظ و سلامت نهاد ها وبنیاد های مردمسالار ، جای خود را به انتشار محض آگهی های تجاری که هدفی جز تشویق مصرف بیشتر ندارند و مطالب سرگرم کننده بدهد.از سوی دیگر در کشورهای در حال توسعه نیز، دغدغه روزنامه نگاران، محدودیت های مختلفی است که آنان را از انجام مسئولیت های حرفه ای باز می دارد. در ایران نیز عرصه روزنامه نگاری نه فقط در برش تاریخی بلکه در مقطع حال نیز با آمیزه ای از نگرانی ها و دغدغه های مشترک روزنامه نگاران در کشور های مختلف روبرو است.واقعیت این است که عرصه روزنامه نگاری ما نیز طی چند دهه اخیر، جولانگاه نیروها و جریان های مختلف سیاسی و اقتصادی گشته .ضمن آن که اساسا روزنامه نگاری در ایران تولد وتبلوری دولتی داشته.در حال حاضر نیز بیش از نیمی از مجموع نشریات ایران دولتی هستندو یا وابستگی دولتی دارند و طبیعی است دولت علاقه مند است دیدگاه مورد نظر و هماهنگ با منافع خود را در این مطبوعات منتشر کند. سیاست زدگی مفرط چالش دیگر روزنامه نگاران ما سیاست زدگی است.این سخن هرگز بدان مفهوم نیست که روزنامه نگار نباید سیاسی باشد که.این سخن، خود پندار اشتباهی است.سیاست زدگی،بازیچه سیاستمداران شدن روزنامه نگار و یا سیاست پیشگی در کسوت روزنامه نگاری است که روزنامه نگارمتعهد را از رسالت ذاتی خویش دور می کند .روزنامه نگاری در ایران طی یکی، دو دهه اخیر از ورود مردان سیاست به عرصه مطبوعات آسیب زیادی دیده .اما بدتر از آن ،زمانی است که روزنامه نگار علم و هنر و مهارت خود را دستمایه منافع سیاسی قرار دهد و مسئولیت حقیقت گویی، تحت الشعاع کنش سیاسی وی قرار گیرد. سطحی نگری فراوان کم مایگی و سطحی نگری از دیگر آسیب ها و چالش های پیش روی روزنامه نگاران ایران است.نسل دوم و سوم روزنامه نگاران ماکمتر به ضرورت مطالعه مستمر و پرورش فکری خود وقوف داشته است.روزنامه نگاری، انشاء نویسی صرف و مونتاژ زیبای کلمات نیست.همان طور که آشنایی محض با عناصر خبر نیز یک خبرنگار با هوش و شجاع نمی آفریند.روزنامه نگار ایرانی خیلی زود دچار توهم می شود و همین امر به رکود فکری ودرجازدن حرفه ای وی می انجامد اخلاق و معیشت چالش جدی دیگر که البته چالشی عمومی برای همه روزنامه نگاران در همه جا و همه زمان هاست، چالش اخلاقی است.روزنامه نگار از یک سو به دلیل نقش خود در پاسداری از منافع مردم و از سوی دیگر به دلیل نقش تجاری موسسه مطبوعاتی اش پیوسته در معرض غلتیدن از مسیر درست خبررسانی و اطلاع رسانی است.این امر گاه به دلیل تمایلات یا فشار های مدیریتی رخ می دهدو گاه با سست شدن اراده های فردی.همه می دانیم روزنامه ها وخبرنگارانی هستند که حقوق یا درآمد خود را از حوزه های خبری خود تامین می کنند و اما... فراموش نکنیم عامل مهم در توسعهي مطبوعات، استقلال مطبوعات است. اين استقلال ايجاب ميكند تيراژ مطبوعات به حدي باشد كه از نظر اقتصادي جوابگوي نيازهاي انتشار مطبوعات باشد در كنار اين ، آگهيهاي بازرگاني سالم و در صورت لزوم بهرهگيري از كمكهاي نظام يافتهي دولت كه اگر اين سه امر محقق شوند نيازهاي اقتصادي انتشار مطبوعات تامين خواهد شد.. و موضوع ديگري كه موضوع مهمي در روزنامهنگاري محسوب می گردد این است که. اگر خواهان بهره مندی از محيط مطلوب روزنامهنگاري هستیم، بايد روزنامهنگاران نظام حرفهاي خود را داشته باشند كه براين مبنا باهمكاري انجمنهاي صنفي و حرفهاي روزنامهنگاران، معاونت مطبوعات و تبليغاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و مركز مطالعات و تحقيقات رسانهها متن حقوقي قانون استقلال حرفهي روزنامهنگاري، پيمان جمعي كار روزنامهنگاران، ميثاق اصول اخلاق حرفهي روزنامهنگاري باید هر چه سریعتر مراحل نهایی تنظیم و تصویب خویش را در مرجع ذی صلاح سپری کرده و اجرایی شود. منابع: 1- جایگاه مطبوعات در سیاست ملی ارتباطی و رسانهای-دکتر محمد مهدی فرقانی –پایگاه علوم ارتباطات ایران2- چالش های روزنامه نگار ایرانی-يادداشت - بهروز گرانپايه –روزنامه اعتماد ، صفحه 8، شنبه18 آبان13873 - گفتگو با دکتر کاظم معتمد نژاد –پایگاه ایتنا –اسفند ماه 83
.
+ نوشته شده چهارشنبه بیست و نهم آبان 1387ساعت 18:11 توسط mahdi
|
|
درباره وبلاگ  این وب دغد غه های من رو تو مباحث مختلف فرهنگی منتشر می کنه خیلی مشتاقم نظر شما خواننده عزیز رو هم بدونم
|
